Jak radzić sobie z lękiem separacyjnym u dziecka?

Jak radzić sobie z lękiem separacyjnym u dziecka?

Lęk separacyjny w mniejszym lub większym stopniu dotyczy każdego dziecka na pewnym etapie rozwoju. Przezwyciężenie tego lęku bywa trudne – jak sobie z tym poradzić?

Twoje dziecko boi się obcych? Gdy oddalasz się choćby na chwilę, panicznie szuka Cię wzrokiem i protestuje? Nie chce chodzić do przedszkola? Najchętniej nie odrywałoby się od Ciebie? Chyba każda mama to zna. O ile do 3 roku życia takie zachowania są czymś naturalnym i pożądanym, jako że wskazują na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka, o tyle w okresie późniejszym zdradzają rozwojowe deficyty.

Lęk separacyjny, czyli lęk przed rozdzieleniem z opiekunem, staje się wtedy poważnym problemem. Jeśli Twoje dziecko ma więcej niż trzy latka i nadal zdradza oznaki lęku separacyjnego, warto nad nim popracować.

 

Kiedy pojawia się lęk separacyjny?

Lęk separacyjny jest ściśle skorelowany z umiejętnością samodzielnego poruszania się oraz świadomością własnej odrębności od rodzica. W każdym niemowlęciu drzemie chęć poznawania świata, eksplorowania coraz to nowych miejsc. Świat jest ciekawy, ale i trochę straszny, skrywa w sobie wiele niebezpieczeństw. Dziecko w pewnym sensie zdaje sobie sprawę ze swojej bezbronności i dlatego tak bardzo lgnie do mamy, w której ramionach może się schronić i zaznać poczucia bezpieczeństwa. Jego lękowe reakcje są więc zrozumiałe. Prawidłowy rozwój emocjonalny wymaga jednak stopniowego przezwyciężania lęku przed opuszczeniem.

Czynnikiem sprzyjającym utrzymywaniu się lęku separacyjnego jest również brak poczucia czasu charakterystyczny dla niemowląt i nieco tylko starszych dzieci. Minuta zdaje im się wiecznością. Poza tym nie rozumieją, że jeśli ktoś przestaje być widoczny, to wcale nie znaczy, że przestaje istnieć. Dlatego lęk separacyjny przybiera niekiedy monstrualne rozmiary.

 

Jak przezwyciężać lęk separacyjny?

W przezwyciężaniu lęku separacyjnego bardzo ważne jest stopniowe wprowadzanie zmian. Jeśli do tej pory niemal cały czas miałaś dziecko przy sobie, nie burz tego porządku. Dziecko z pewnością zareaguje na gwałtowne zmiany silnym lękiem. Grunt to małymi krokami przyzwyczajać je do samodzielności. Np. zrezygnować ze spania w jednym łóżku, by za jakiś czas wrócić na pół etatu do pracy, zapisać dziecko w żłobku czy zlecić opiekę niańce.

Zmiany należy planować z wyprzedzeniem i wprowadzać je po kolei, nie wszystkie naraz. Po 1 roku życia warto dać dziecku jakąś zabawkę czy maskotkę, która będzie pełniła funkcję tzw. przedmiotu przywiązania. Przedmiot taki zwiększa poczucie bezpieczeństwa u dziecka w chwilach separacji od rodziców.