Normy poziomu cukru u dzieci, dorosłych i seniorów

Normy poziomu cukru u dzieci, dorosłych i seniorów

Glukoza to podstawowy związek energetyczny w ludzkim organizmie, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania komórek.

Zaleca się systematyczne wykonywanie pomiarów stężenia glukozy pacjentom z grupy większego ryzyka zachorowania na cukrzycę, z objawami wskazującymi na zwiększone lub zmniejszone stężenie glukozy we krwi. Badanie pozwala rozpoznać zaburzenia metabolizmu glukozy oraz monitorować skuteczność leczenia cukrzycy. (1,2)

Glikemia – co warto o niej wiedzieć?

Oznaczanie stężenia glukozy we krwi (glikemia) należy do najczęściej zlecanych badan biochemicznych. Można wykonywać je w laboratoriach diagnostycznych, w miejscu opieki nad chorym (point-of-care testing – POCT), a także samodzielnie (przez pacjentów z cukrzycą – jako samokontrola glikemii). (3)

Badanie stężenia glukozy we krwi zleca się w ramach diagnostyki cukrzycy, stanów przedcukrzycowych, stanów hipoglikemicznych i monitorowania leczenia cukrzycy. (3)

Zgodnie z obowiązującymi zaleceniami, tzw. glukometry osobiste można stosować wyłącznie do monitorowania leczenia cukrzycy. W celach diagnostycznych (do badań przesiewowych i rozpoznawania zaburzeń metabolizmu glukozy) stężenie glukozy we krwi należy oznaczać tylko w osoczu krwi żylnej w akredytowanych laboratoriach medycznych. (1,3)

Prawidłowe stężenie glukozy w krwi

Uważa się, że pomiary stężenia glukozy w analizatorze laboratoryjnym są najbardziej wiarygodne. Krew do badania pobiera się zwykle z żyły łokciowej do probówki z antykoagulantem lub na skrzep (do oznaczenia w surowicy). (1)

Zakresy wartości referencyjnych stężenia glukozy, według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, różnią się w zależności od wieku; przyjmuje się, że w surowicy/osoczu krwi pobranej na czczo wynoszą:

  • 3,9–5,5 mmol/l (70–99 mg/dl) – dla osób dorosłych;
  • 3,5–5,5 mmol/l (63–99 mg/dl) – dla dzieci >1. miesiąca życia;
  • 2,8–5,0 mmol/l (50–90 mg/dl) – dla noworodków w 1. dniu życia. (1)

Stężenie glukozy we krwi pełnej natomiast u dorosłych powinno wynosić 3,6–5,0 mmol/l (65–90 mg/dl). (1)

Stężenie glukozy na czczo w osoczu zmienia się z wiekiem – rośnie o około 0,11 mmol/l (2 mg/dl) na dekadę życia; po posiłku zwiększa się o 0,22 mmol/l (4 mg/dl) na dekadę życia. (1)

Wybór materiału do badania a stężenie glukozy >>>

Należy pamiętać o różnorodności materiału, w którym oznacza się stężenie glukozy (krew włośniczkowa, pełna krew tętnicza, krew żylna, osocze, surowica). Stężenie glukozy we krwi włośniczkowej na czczo jest wyższe od stężenia we krwi żylnej o 5 proc. W przypadku glikemii poposiłkowej różnica ta rośnie do 10–15 proc. Rozbieżność wynika z różnic fizjologicznych w stężeniach glukozy we krwi żylnej i tętniczej. (1,3)

W praktyce uznaje się, że stężenia glukozy w osoczu i surowicy są jednakowe. Jednak stężenie glukozy w pełnej krwi jest już o 10–15 proc. mniejsze od stężenia tego związku w osoczu odwirowanym z tej samej próbki krwi (ze względu na różnice w zawartości wody – glukoza rozpuszcza się w wodzie badanego materiału biologicznego). Stężenia glukozy w osoczu i pełnej krwi przelicza się według następującego wzoru:

[glukoza]osocze = 1,11 × [glukoza]pełna krew. (1,3)

 

1. Kościelniak B., Sawiec P. Pomiar stężenia glukozy w laboratorium medycznym i miejscu opieki nad pacjentem. https://www.mp.pl/pediatria/praktyka-kliniczna/badania-laboratoryjne/167787,pomiar-stezenia-glukozy Data dostępu: 31.01.2018
2. Herman P. Glukoza. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99734,glukoza Data dostępu: 31.01.2018
3. Solnica B. Badania laboratoryjne. Oznaczanie stężenia glukozy we krwi. https://diabetologia.mp.pl/diagnostyka/59776,badania-laboratoryjne-oznaczanie-stezenia-glukozy-we-krwi Data dostępu: 31.01.2018