Prawo upadłościowe - wszystko, co musisz wiedzieć

Rok 2018 ma być przełomowy dla zadłużonych - o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie mogła ubiegać się większa niż do tej pory grupa dłużników, a sam proces ma zostać uproszczony. Czy tak będzie w rzeczywistości - pokaże czas. Oto wszystko, co musisz wiedzieć na ten temat.

Czym jest upadłość konsumencka?

Mianem upadłości konsumenckiej określa się postępowanie, którego celem jest redukcja lub umorzenie zadłużenia osoby fizycznej wobec jej wierzycieli. Możliwość taka zachodzi w przypadku niezawinionej niewypłacalności dłużnika. Prawo dopuszcza skorzystanie z takiej możliwości raz na 10 lat. Nie oznacza to jednak, że wszystkie długi zostaną umorzone - ich spłata będzie jednak rozłożona w czasie tak, aby umożliwić dłużnikowi zapewnienie bytu sobie i swojej rodzinie.

Warto pamiętać, że ogłoszenie upadłości nie dotyczy osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne oraz dłużników, którzy nie posiadają żadnego majątku. Ci, którzy nie dysponują żadnymi wartościowymi ruchomościami lub nieruchomościami, powinni niestety liczyć się z odrzuceniem wniosku - i to jest pierwszy fakt, o którym musisz pamiętać, jeśli bierzesz pod uwagę wszczęcie postępowania.

 

Jak rozpocząć postępowanie?

Z wnioskiem może wystąpić do sądu wyłącznie sam dłużnik. Dokument należy złożyć do gospodarczego wydziału upadłościowego w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dłużnika. Opłata za złożenie wniosku wynosi 200 złotych, a dłużnik ma prawo starać się o zwolnienie z jej poniesienia. Co powinno znaleźć się we wniosku? Przede wszystkim suma zadłużenia, nazwy wierzycieli oraz wyjaśnienie przyczyny niewypłacalności. Także skład majątku dłużnika - te przedmioty, które posiadają wartość materialną, zostaną zajęte i zlicytowane celem zaspokojenia roszczeń wierzycieli.

Należy także pamiętać, że nie każda rzecz może zostać zlicytowana - istnieje katalog rzeczy oraz praw, które nie podlegają zajęciu. Celem istnienia takiego katalogu jest zapewnienie dłużnikowi i jego rodzinie podstaw funkcjonowania.

 

Licytacja i spłata należności

Dom, mieszkanie, działka, samochód czy jacht dłużnika zostaną poddane licytacji, a uzyskane z niej środki finansowe posłużą do zaspokojenia żądań wierzycieli. Warto zapamiętać, że jeśli licytacji podlega nieruchomość, dłużnik z ceny sprzedaży otrzyma środki na wynajem mieszkania przez okres dwunastu miesięcy. Kwota ta zostanie określona przez sędziego-komisarza, który weźmie pod uwagę liczbę i potrzeby członków rodziny tej osoby. Pozostałą sumę syndyk rozdzieli pomiędzy wierzycieli w kolejności uprzywilejowania. Jeśli jest ona zbyt mała, by spłacić całość należności, sąd opracuje plan spłaty pozostałych wierzytelności. Warto pamiętać, że sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe dłużnika oraz potrzeby jego i jego rodziny. Może więc okazać się, że miesięczna wysokość spłaty długu wynosi zaledwie kilkaset lub kilkadziesiąt złotych.

 

Upadłość konsumencka a majątek współmałżonka

W momencie rozpoczęcia postępowania pomiędzy małżonkami dochodzi z mocy prawa do rozdzielności majątkowej. A jednak majątek, którego dorobili się wspólnie przed dniem ogłoszenia upadłości, wlicza się do masy upadłościowej i nie podlega podziałowi. Także i tu są pewne wyjątki:

  • przedmioty, które służą małżonkowi do prowadzenia działalności gospodarczej,

  • dobra służące działalności zawodowej,

  • przedmioty nabyte wcześniej niż 2 lata przed dniem, w którym dana osoba złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Małżonkowie nie mają możliwości dokonania rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień jej ogłoszenia, a jednak małżonek ma prawo do dochodzenia w postępowaniu należności wynikającej z udziału we wspólnym majątku. Wierzytelność tę musi zgłosić sędziemu-komisarzowi.

 

Zgromadzenie wierzycieli

Zgromadzeniem wierzycieli nazywamy jeden z organów postępowania, przy czym nie jest on organem powoływanym do życia obowiązkowo. Zgromadzenie zwoływane jest na wniosek przynajmniej dwóch wierzycieli, przy czym muszą oni łącznie dysponować przynajmniej jedną trzecią udziałów w zadłużeniu; także w innych przypadkach, które określają przepisy. W obradach zgromadzenia biorą udział wierzyciele, a przewodniczy im sędzia-komisarz.

Przebieg zgromadzenia i postanowienia na nim podjęte mogą mieć duży wpływ na późniejszy przebieg postępowania . To szansa na porozumienie się danej osoby z wierzycielami poprzez przegłosowanie jednej z propozycji układowych.

 

Upadłość konsumencka to szansa dla dłużnika na spłatę swojego zadłużenia i rozpoczęcie nowego życia, bez ogromnych obciążeń finansowych. Należy pamiętać jednak, że każda osoba fizyczna może z możliwości tej skorzystać nie częściej niż raz na dziesięć lat. Równie istotny jest tu fakt zaistnienia zadłużenia niewynikającego z umyślnych działań dłużnika.